Zawory i elektrozawory

Który zawór do którego siłownika: 3/2, 5/2 czy 5/3

Oznaczenie zaworu to liczba dróg (przyłączy) łamana przez liczbę położeń. 3/2 ma zasilanie, jedno wyjście i odpowietrzenie – steruje siłownikiem jednostronnego działania, który wraca sprężyną, albo włącza i wyłącza odbiornik. 5/2 ma dwa wyjścia i dwa odpowietrzenia – steruje siłownikiem dwustronnego działania, podając powietrze raz na jedną, raz na drugą komorę. 5/3 dokłada położenie środkowe, w którym siłownik można zatrzymać w dowolnym miejscu skoku: odcięte (tłok stoi pod ciśnieniem), odpowietrzone (tłok można przesunąć ręką) albo zasilone (obie komory pod ciśnieniem). Różnice opisaliśmy szerzej we wpisie zawór 3/2 vs 5/2 – czym się różnią.

Monostabilny czy bistabilny

Zawór monostabilny po zaniku sygnału wraca sprężyną do położenia wyjściowego – siłownik sam się chowa, gdy znika napięcie lub puszczamy dźwignię; to wybór, gdy po awarii zasilania maszyna ma wrócić do bezpiecznej pozycji. Zawór bistabilny zostaje w ostatnim położeniu: elektrozawór ma dwie cewki i potrzebuje tylko krótkiego impulsu, ręczny trzyma pozycję dźwigni. Bistabilny jest właściwy, gdy stan ma być zapamiętany bez stałego zasilania cewki.

Trzy sposoby sterowania w ofercie

Grupa	Co zawiera	Gwinty	Ciśnienie	Uwagi
Elektrozawory pneumatyczne (45)	3/2 NC, NO i bistabilne; 5/2 monostabilne i bistabilne; 5/3 odcięte, odpowietrzone, zasilone	G1/8–G1/2	0–8 bar (3/2), 1,5–8 bar (5/2), 3–8 bar (5/3) wg kart PNEUER	PNEUER: cewka 12 V DC, 24 V DC, 24 V AC, 115 V AC lub 230 V AC do wyboru w karcie; Airtac 3V/4V: 24 V DC, 220 V AC lub bez cewki
Zawory ręczne i mechaniczne (29)	z dźwignią 3/2, 5/2, 5/3 i 4/2; z przyciskiem, przełącznikiem pokrętnym, przyciskiem awaryjnym, rolką, cięgnem; nożny 5/2	G1/8–G1/2	0–8 bar	bez zasilania; aluminium, NBR
Zawory sterowane pneumatycznie (4)	3/2 i 5/2 monostabilne, powrót powietrzem i sprężyną	G1/8–G1/2	1,5–8 bar; sygnał sterujący 2–8 bar	sterowanie bez elektryki, np. z innego zaworu lub przycisku pneumatycznego
Akcesoria do elektrozaworów (8)	cewki 24 V AC i 220 V AC na trzpień Ø9 mm, wtyczki DIN z LED (AC, DC), płyty przyłączeniowe 200M na 4–10 zaworów	G1/4 (płyty)	–	do elektrozaworów Airtac serii 3V i 4V, w tym wersji „bez cewki”

Jak dobrać rozmiar zaworu

Gwint zaworu dobiera się do przyłącza siłownika i wymaganej prędkości: G1/8 (przepływ około 761 l/min) do siłowników ISO 6432 i kompaktowych, G1/4 (875 l/min) do siłowników ISO 15552 Ø32–Ø50, G1/2 (2745 l/min) do dużych siłowników Ø80–Ø125 i szybkich ruchów. Za mały zawór dławi powietrze i spowalnia siłownik, za duży tylko kosztuje więcej. Na odpowietrzeniach (porty 3 i 5) warto założyć tłumiki hałasu, prędkość reguluje się zaworami dławiąco-zwrotnymi przy siłowniku, a czyste powietrze zapewnia blok przygotowania powietrza przed zaworem. Siłowniki do tych zaworów: siłowniki pneumatyczne. Do ręcznego odcięcia całej gałęzi instalacji służą zawory kulowe. Jak działa elektrozawór i gdzie się go stosuje: wpis o elektrozaworze 5/2.

Wszystkie rodzaje zaworów z zasadą działania i doborem opisuje wpis Rodzaje zaworów pneumatycznych, a ich symbole na schematach – Symbole pneumatyczne. Rozmiary gwintów przyłączy: tabela gwintów.

Regulację prędkości siłownika zaworami dławiąco-zwrotnymi objaśnia wpis Zawór dławiąco-zwrotny – zasada działania, symbol, montaż i dobór, a dobór napięcia cewki (24 V DC, 230 V AC, 12 V DC), różnice między cewką AC i DC oraz test cewki miernikiem – wpis Cewka elektrozaworu.

Poza zaworami rozdzielającymi w tej kategorii są zawory zwrotne do sprężonego powietrza z gwintem G3/8–G4 oraz zawory szybkiego spustu M5–G1 do przyspieszania ruchu siłowników.

Pytania o zawory pneumatyczne